Mục đích phân đoạn: Phần này thiết lập các tham số nền tảng cho Tiếng Việt trong dự án DeenRise. Nó phân tích cơ cấu độc giả Hồi giáo tại Việt Nam (người Chăm và người Kinh chuyển đạo), xác định biến thể ngôn ngữ chuẩn (kết hợp Bắc - Nam), và thiết lập các nguyên tắc chống đồng hóa tôn giáo nghiêm ngặt nhằm bảo vệ tính độc thần (Tawhid) của văn bản Hồi giáo.
Người Chăm & Kinh
Gồm cộng đồng Chăm Sunni, Chăm Bani và tín đồ Kinh mới chuyển đạo.
Chữ Quốc Ngữ
Chuẩn văn học hiện đại hòa trộn từ vựng Hà Nội & TP. Hồ Chí Minh.
Thuật Ngữ Phật/Công Giáo
Cấm dùng: Kiếp sau, Nghiệp, Niết bàn, Thờ cúng, Rửa tội.
Phần Lớn Bị Sai Lệch
Các LLM mặc định dịch sang từ vựng Phật giáo nếu không có bộ lọc DeenRise.
Tham Số Khóa Ngôn Ngữ (Language Lock Parameters)
Phân Tích Cấu Trúc Ngôn Ngữ & Nguy Cơ Dịch Thuật:
Tiếng Việt là một ngôn ngữ đơn lập, có thanh điệu (isolating, tonal language), hoàn toàn không có biến thái hình thái học (morphological inflection). Quan hệ giữa các từ được quy định chặt chẽ bằng trật tự từ (S-V-O) và hệ thống từ loại/định tố phong phú. Trong khi đó, tiếng Ả Rập là ngôn ngữ hòa kết (fusional), biến đổi căn tố mạnh mẽ.
Quy Tắc Bắt Buộc Về Đại Từ Nhân Xưng
Tiếng Việt không có đại từ "bình đẳng" trung tính. Đại từ phản ánh trực tiếp thứ bậc, độ tuổi và quyền uy. Khi nói về Allah, phải dùng đại từ viết hoa Ngài (He/You) hoặc Ta (Royal "We" khi Allah xưng trong Qur'an). Khi xưng tới Thiên sứ Muhammad, phải dùng Người hoặc Vị Thiên sứ. Tuyệt đối không dùng ông ấy, nó, hắn.
Ma Trận Phòng Chống Đồng Hóa Tôn Giáo (Syncretism Rules)
| Khái Niệm Ả Rập | ✅ Từ Tiếng Việt Chuẩn DeenRise | ❌ Từ Bị Cấm (Nguy Cơ Phật/Công Giáo) | Lý Do Loại Bỏ |
|---|---|---|---|
| Akhirah (الآخرة) | Đời sau / Ngày sau | Kiếp sau | "Kiếp sau" mang nặng thuyết đầu thai luân hồi của Phật giáo. |
| Thawab / Karma | Phần thưởng / Phước báu | Nghiệp / Nghiệp chướng | "Nghiệp" ngụ ý nhân quả nghiệp báo luân hồi. |
| Jannah (جنة) | Thiên đàng | Niết bàn | "Niết bàn" (Nirvana) là sự dập tắt hư vô, trái ngược với Thiên đàng hữu hình. |
| Ibadah (عبادة) | Thờ phụng | Thờ cúng / Đi viếng | "Thờ cúng" liên quan đến tục đốt hương, cúng cơm tổ tiên/thần linh. |
| Wudu (وضوء) | Lấy nước tẩy rửa (Wudu) | Rửa tội | "Rửa tội" là tích phép Rửa (Baptism) của Công giáo, sai về thần học Islam. |
Phân Bố Chiến Lược Từ Vựng
Tỷ lệ áp dụng các phương pháp chuyển ngữ trong bộ cơ sở dữ liệu DeenRise Việt Nam.
Khuyến Nghị Định Định Hướng
Cần áp dụng mô hình Trilinhual Lexicon Hybrid: Sử dụng từ Thuần Việt cho văn phong tự nhiên; Hán-Việt cho các khái niệm triết học/tôn giáo uy nghi; và giữ nguyên Phiên âm Ả Rập cho các thuật ngữ nghi lễ cốt lõi (Allah, Salah, Zakat, Hajj, Jinn) để cách ly hoàn toàn khỏi thuật ngữ Phật giáo & Công giáo.